معالجات : 1 - اگر سرگيجه از اثر چرخيدن به دور خود يا از نگاه كردن به چرخيدنيها يا از بالا به پايين نگاه كردن باشد ، چاره‌اش آرامش و قرار گرفتن است و اگر فورا تسكين نيافت بايد بخوابد و قبوضيت‌دهنده‌هاى گرم را بياورد و تكه نان در آن كند و بخورد . 2 - اگر از خون و خلطهاى حبس‌شده در بدن است ، معالجه‌اش : الف - زدن رگ قيفال ؛ ب - بعد از قيفال ، زدن رگ كه در پشت گوش است . رگ زدن پشت گوش بهترين علاج هر نوع از سرگيجه‌اى است كه سببش مادى باشد . 3 - گاهى و به‌ويژه اگر سببش بالا رفتن بخار از بدن - از هر راهى - به مغز باشد ، داغ مىگذارند . 4 - حجامت بر مغاكچهء پس گردن و حجامت بر سر نيز در اين معالجه مفيد است . 5 - اگر خلطهاى گوناگون با خون هستند يا اينكه سبب خلط بدون خون است ، بايد با حب « ايارج » ، حب مسهل يا خيسيدهء الوا استفراغ كند ، اين در صورتى است كه خلطها گرم باشند . اما اگر خلطها مختلف باشند ، بايد به وسيلهء آب‌پز هليله يا آب‌پز افتيمون و حبّ اصطمحيقون استفراغ كند و بعد از استفراغ به وسيلهء آب قنطوريون و شرنگ ( حنظل ) ، اماله به عمل آورد و حجامت بر سر و مغاكچهء پس گردن گذارد . بعد از اين داروهايى را غرغره كند و در بينى كشد و بو كند كه در آنها مشك و گندبيدستر و سياه دانه و مرزنگوش باشد ؛ و اگر نوبت سرگيجه هيجان‌آور بود طرفهاى پايينى را ماساژ دهد . 6 - اگر انگيزه از معده و خلطهاى داخل آن بود ، به وسيلهء آبى كه شبت و ترب در آن پخته و با عسل و نمك و بقيهء قىآورها همراه است قى كند . و اگر بيمار نيرومند است به وسيلهء « معجون صمغ صنوبر » تخليه به عمل آورد . و اگر زياد نيرومند نيست ، با حب ايارج و خيسيدهء الوا پاكسازى به عمل آيد . 7 - اگر دانسته شد كه خلطها مرارى ساده‌اند ، علاجش آب‌پز هليله با شاهتره مىباشد و تو بايد سبب سرگيجه را از علامتهايى كه در اين بحث و در بحث از معده مذكور است پيدا كنى ! 8 - اگر سبب در اندامان ديگر باشد ، هر اندامى را با داروهاى مناسب او معالجه مىكنى . بايد سر بيمار را در آغاز پيدايش بيمارى ، با روغن گل و كمى روغن بابونه بيندايى . و بعد از شستشو تنها سر را به روغن بابونه بمال ! 9 - اگر دانستى كه مادهء بيمارى فقط در داخل سر است ، حجامت بر سر و مغاكچهء پشت گردن بگذار ، رگ پشت گردن را بزن ! « شبيار » ها و پاشيدنيها و بوييدنيها و به بينى كشيدنيهاى نامبرده و شبيه آنها را - برحسب مادهء بيمارى - استعمال كن چنان‌كه در قانون ياد گرفته‌اى ! 10 - اگر ديدى كه سبب سرگيجه سوء مزاج مختلف است ، بايد اول علامت و سبب را چنان‌كه گفتيم به دست آرى و به وسيلهء ضد به معالجه بپردازى تا مزاج به اعتدال برگردد . 11 - اگر سرگيجه از اثر ضربت خوردن و بر زمين افتادن است ، بايد آن را در آغاز با علاجهايى كه در باب خود بيان شده است مداوا كنى ، تا بيمار بهبود يابد ؛ و اما اگر سرگيجگى ماند ، بايد